ผื่นผ้าอ้อม เป็นผื่นผิวหนังอักเสบที่เกิดขึ้นบนบริเวณที่เด็กสวมใส่ผ้าอ้อม พบมากในวัยทารกโดยเฉพาะช่วงอายุ 9-12 เดือน ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ ปัจจัยกระตุ้นสำคัญนั้นก็เกิดจากการสัมผัสปัสสาวะหรือ อุจจาระเป็นเวลานาน ผิวหนังเกิดความอับชื้น มีการเปลี่ยนแปลงค่าความเป็นกรด-ด่างของผิวหนัง ร่วมกับสารระคายเคืองต่างๆ ในอุจจาระ เช่น lipase, protease หรือ แอมโมเนียในปัสสาวะ เป็นต้น เมื่อมีการเสียดสี จึงทำให้เกิดผิวหนังอักเสบแดง เป็นแผล และทำให้เกิดการติดเชื้อ bacteria และ เชื้อรา แทรกซ้อนได้ ดังนั้นวันนี้เราจะมาดูแลลูกน้อยให้ไร้ผื่นผ้าอ้อมกันเลยดีกว่า
- เปลี่ยนผ้าอ้อมสำเร็จรูปทุก 2-3 ชั่วโมง หรือทุกครั้งที่ลูกถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระ โดยเฉพาะในกรณีที่ลูกมีผื่นแพ้ผ้าอ้อมอยู่แล้ว ถ้าเด็กถ่ายอุจจาระต้องเปลี่ยนผ้าอ้อมทันที
- ทำความสะอาดทุกครั้งที่เปลี่ยนผ้าอ้อมสำเร็จรูป โดยใช้น้ำสะอาดชำระปัสสาวะ อาจใช้สบู่อ่อนของเด็กที่มีฤทธิ์เป็นกรดอ่อนใกล้เคียงผิวหนังล้างเฉพาะบริเวณที่เปื้อนอุจจาระ หลังจากนั้นใช้น้ำล้างสบู่ออกให้หมด แล้วซับเบาๆ ด้วยผ้าให้แห้ง อย่าใช้ผ้าถู เพราะจะทำให้เกิดการระคายเคืองได้
- โดยปกติแล้วอุจจาระบวกกับปัสสาวะของทารกจะมีความเป็นด่าง ซึ่งทำให้ผิวระคายเคืองและมี โอกาสเป็นผื่นได้ง่ายขึ้น แต่การให้ทารกกินนมแม่ให้นานที่สุดอาจช่วยได้ เพราะว่านมแม่จะช่วยลดค่า ph ในอุจจาระได้ ทำให้มีความเป็นกรดเพิ่มขึ้น นอกจากนี้โดยทั่วไปแล้ว การให้น้องกินนมแม่ยังช่วยกระตุ้นให้เขามีภูมิคุ้มกันต้านทานการติดเชื้อ ทำให้ทารกมีโอกาสใช้ยาปฏิชีวนะน้อยลง ซึ่งยาปฏิชีวนะนี้ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้น้องเป็นผื่นผ้าอ้อมได้นั่นเอง
- ใช้ผลิตภัณฑ์เคลือบผิวทาบริเวณที่ใส่ผ้าอ้อม อาทิ ครีมหรือ Ointment ที่มี Zinc Oxide หรือ Petrolatum (วาสลีน) หรือ dimethicone เพื่อเคลือบปกป้องผิวไม่ให้เกิดการระคายเคือง ป้องกันไม่ให้ผิวหนังสัมผัสกับสารเคมี ความชื้นและช่วยลดลดการเสียดสี ซึ่งการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์เคลือบผิวหนังที่เหมาะสมกับลูกจะช่วยลดผื่นบริเวณนี้ได้
- เลือกผ้าอ้อมที่เหมาะกับสภาพผิวและขนาดตัวลูก วรเลือกใช้ผ้าอ้อมสำเร็จรูปที่สามารถดูดซับของเหลว และระบายความชื้นได้ดี โดยผิวสัมผัสด้านในผ้าอ้อมสำเร็จรูป ยังคงแห้งอยู่เสมอ ด้วยวิวัฒนาการทางเทคโนโลยีใหม่ๆ ทำให้ผ้าอ้อมสำเร็จรูปในปัจจุบัน มีความสามารถในการดูดซับของเหลวได้มาก และสามารถระบายอากาศได้ดีอีกด้วย
- หลังทำความสะอาดผิวหนังบริเวณผ้าอ้อมของลูก ควรเช็ดให้แห้ง ปล่อยให้ผิวหนังลูกสัมผัสกับอากาศก่อนแล้วจึงทาด้วยครีมหรือ Ointment ที่มีZinc Oxide หรือ Petrolatum (วาสลีน ) หรือ dimethiconeเพื่อเคลือบปกป้องผิวไม่ให้เกิดการระคายเคือง
- หลีกเลี่ยงการใช้แป้ง เพื่อลดการเสียดสีและเนื้อแป้งยังก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อทางเดินหายใจได้ หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการทาแป้งจะช่วยลดผดผื่นได้ แต่จริงๆ แล้วไม่ควรทาแป้งบริเวณขาหนีบและอวัยวะเพศของลูกเพราะแป้งจะจับกับเหงื่อที่ออกในบริเวณนั้นกลายเป็นคราบหรือก้อนแป้งชื้นๆแฉะๆ ทำให้ผิวชื้นแฉะตลอดเวลา และสามารถเกิดอาการระคายเคืองและเป็นผื่นผ้าอ้อมง่ายขึ้น
